ACHTERGROND

HEMWEGCENTRALE GESLOTEN

Vervangend werk voor 200 medewerkers

OM DE KLIMAATDOELEN TE HALEN, MOETEN ALLE KOLENCENTRALES VOOR 2030 ZIJN GESLOTEN.

Na 25 jaar sloot de kolencentrale aan de Hemweg in Amsterdam eind december 2019 definitief haar deuren. De elektriciteit opwekkende Hemwegcentrale -met genoeg elektriciteit voor heel Amsterdam- staat sindsdien stil. De meeste van de ruim 200 medewerkers hebben dankzij de bemiddeling van FNV en UWV inmiddels ander werk gevonden.

Het is gedaan met de zo kenmerkende witte rookpluim die vijfentwintig jaar lang boven Amsterdam hing en die bij milieuorganisaties zoveel haat en afschuw opwekte.

60 KILO KOLEN PER SECONDE

In de Nuon-centrale, eigendom van Vattenfall, werden 24 uur per dag elk uur zeven volle vrachtwagens met kolen opgestookt om Amsterdam te voorzien van elektriciteit – zo’n 60 kilo kolen per seconde. Daarmee werd genoeg stroom geleverd voor heel Amsterdam.
Maar steenkool is een van de meest vervuilende fossiele brandstoffen. Dat maakte de Hemwegcentrale tot een van de meest vervuilende centrales in Nederland. De centrale stootte vorig jaar 3,6 megaton CO2 uit: bijna 2 procent van de totale Nederlandse uitstoot. Dat is waarom hij gesloten moest worden. Gelukkig hebben bijna alle 200 medewerkers bij de centrale inmiddels een andere werkplek gekregen. Zo zijn de meeste aan de slag gegaan bij andere elektriciteitscentrales van Vattenfall.

URGENDA-VONNIS

In eerste instantie zou de centrale pas in 2024 worden gesloten. Maar vanwege het Urgenda-vonnis veranderde dat. Nadat de rechter had geoordeeld dat in 2020 er een kwart minder CO2-uitstoot moest zijn, besloot het kabinet dat de sluiting moest worden versneld. Eerder gingen de centrales in Borssele en Nijmegen ook al dicht.

MOBILITEITSCENTRUM

Op 1 november startte de FNV samen met UVW het Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven. Dit mobiliteitscentrum begeleidt mensen die hun baan kwijtraken vanwege de sluiting van de Hemwegcentrale. Naast scholing en van-werk-naar-werk trajecten wordt het geld dat het ministerie van SZW beschikbaar heeft gesteld, ook aangewend voor ‘nadeelcompensatie’ aan mensen die hun baan kwijtraken of een baan met een lager inkomen accepteren.

BOVENTALLIG

In eerste instantie konden 100 tot 150 mensen in de energiecentrale een beroep doen op het mobiliteitscentrum toen zij boventallig werden verklaard. Dat geldt ook voor mensen van kolenoverslagbedrijf OBA en een klein aantal betrokken instanties: toeleveranciers, afvalverwerkers, binnenvaart en controle- en havendiensten. Mensen die nadeelcompensatie krijgen, ontvangen dat maximaal drie jaar als aanvulling op mogelijke Sociaal Plan-afspraken, tot in principe een maximum van 100% van hun laatstverdiende loon.

OOK VOOR MENSEN KOLENOPSLAG EN -OVERSLAG

Marco van Roosendaal, kaderlid FNV Havens: ‘Ons idee voor een Kolenfonds is bijna vier jaar geleden ontstaan, toen duidelijk was dat het gebruik van kolen afgebouwd zou gaan worden. Wij wilden natuurlijk goede begeleiding bij het zoeken naar ander werk. En als je geen baan meer vindt, goede compensatie. Niet alleen voor de mensen in de energiecentrales, ook voor de mensen van de kolenopslag en -overslag.’
Jan Tang, FNV kaderlid Hemwegcentrale/Nuon: ‘We zijn blij met dit mobiliteitscentrum dat een deel van ons intensief begeleidt naar ander werk. En collega’s die hun baan kwijtraken en niet meer aan de bak komen, niet alleen bij ons maar in het gehele Westelijk Havengebied, hebben nu toch enige zekerheid dat ze er niet flink op achteruitgaan. Ook niet als ze een lager betaalde baan accepteren.’

Advies en begeleiding


In het Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven, dat gevestigd is in het FNV Vakbondshuis Amsterdam aan de Derkinderenstraat, worden mobiliteits- en loopbaanadviezen gegeven, evenals opleidings- en studieadviezen en inkomensadviezen en –ondersteuning. Voor mensen in tijdelijke dienst is ook scholing en werk-naar-werkbegeleiding beschikbaar.

Met de recente sluiting van de Hemwegcentrale staat het aantal werkzame kolencentrales in Nederland nu op vier. Om de klimaatdoelen te halen moeten ook zij voor 2030 zijn gesloten.

Deel deze pagina